Dick van Driel

regisseur vastgoed
Parteon

in gesprek met

Monique Kwaak

manager vastgoed
Parteon

Dick van Driel

regisseur vastgoed
Parteon

in gesprek met

Monique Kwaak

manager vastgoed
Parteon

We gaan van product naar dienst

Hoe ziet de bouwwereld eruit in 2050?

Ten opzichte van nu zijn de belangrijkste veranderingen zaken die we nu al aan het inzetten zijn. We gaan toe naar modulair en circulair bouwen. Het gebruik van andere, klimaatneutrale en circulaire materialen is dan de norm.

Er wordt op twee manieren gebouwd:

  • Voor de renovatie van bestaande bouw is er veel meer productie op de locatie. Dit is niet heel vooruitstrevend, maar dan hopelijk wel gemeengoed. Zo kunnen we bestaande gebouwen ter plekke hergebruiken en wordt, doordat alles op één plek gebeurt, zoveel mogelijk CO2-uitstoot vermeden.
  • Productie in de fabriek en montage op de bouwplaats. Je ziet nu al een aantal partijen dat bouwsystemen heeft ontwikkeld die in een eigen fabriek worden geproduceerd. Deze fabrieken vind je op strategische plekken in Nederland (en hopelijk ook Europa). Van hieruit wordt de gehele markt bediend.

Er zijn geen lange ketens meer, maar er is sprake van directe inkoop bij de productie. Daarbij zal product-as-a-service groeien. Als je een huis koopt of huurt, moet je er bijvoorbeeld voor 25 jaar goed kunnen wonen met warmte en licht. Hoe dit gegarandeerd wordt, is van ondergeschikt belang. De setting van de woningen is wel anders. We gaan denk ik echt wel kleiner wonen in de steden en omliggende regio’s. Dat kan alleen in combinatie met goede openbare ruimte en ontmoetingsplekken. Het landschap waarin de woongebouwen zich bevinden wordt veel belangrijker. Mobiliteit is niet meer dominant. We wonen in een groen park met elkaar en er zijn veel plekken waar je mensen binnen en buiten kunt ontmoeten. Corona heeft ertoe geleid dat mensen niet meer vijf dagen per week naar kantoor gaan, maar op andere plekken werken en dat dit ook niet perse thuis hoeft te zijn. Het belang van contact en ontmoeting is door corona alleen nog maar groter geworden. De gebouwde omgeving als geheel - en specifiek de gebouwen - worden daar steeds meer op aangepast. Dit zie je onder andere terug in het vele groen in, op en aan de gebouwen en voldoende ruimte om te kunnen bewegen. Dat is goed voor de natuur en het milieu, maar ook voor onze eigen gezondheid. De auto is inmiddels allang geen statussymbool meer en gebruik je alleen als het echt niet anders kan. De andere vervoersvormen zijn milieuvriendelijker en kosten veel minder ruimte. Ik denk aan een soort rugzakken met propellers die je overal kunt pakken en natuurlijk de fietsen voor kortere afstanden. Al deze onderwerpen hebben invloed op het ontwerp en gebruik van ons, zowel bestaande als nieuwe, vastgoed.

Het huidige energievraagstuk is straks opgelost met ‘buurtopwekpunten’ die met elkaar in verbinding staan waardoor er altijd voldoende energie op voorraad is. Een voorbeeld van zo’n systeem is het in Scandinavië ontworpen OctaGrid.

Er is sprake van een netwerk binnen wijken/gebieden waar gewoond en gezorgd wordt. Er zijn netwerkmedewerkers waardoor er maar één loket is voor bewoners binnen een wijk. Daar kun je met al je vragen terecht. Dit gaat werken omdat partijen echt met elkaar samenwerken en niet iedereen zijn eigen ‘koninkrijk’ heeft.

Maar de vraag ging over specifiek over de bouwwereld, kortom:

  • Kortere ketens
  • Kopen van diensten bij de producent
  • Off-locatie productie
  • Architect als industrieel ontwerper van de gevels en het concept
  • Producten worden geheel opnieuw gebruikt
  • Gemeente aan de voorkant betrokken bij plannen. Door gestandaardiseerde bouwprincipes, maar wel andere gevels en uitstralingen, een kort vergunningentraject.
  • Ontwerpen voor locatie vindt plaats met bewoners uit de wijk waardoor er draagvlak is en echte betrokkenheid. Nieuwe gebouwen en ontwikkelingen hebben ook voor huidige bewoners een toegevoegde waarde.
  • Parkeren is niet (meer) leidend bij het ontwerpen/ de ontwikkeling van een wijk.

Wat voor rol speelt het bestaande vastgoed daarin?

Bestaand vastgoed herinnert ons aan de historie. Hoe we ooit leefden en werkten en hoe het vastgoed daarvoor is ontworpen, zowel qua functie als in de onderlinge de samenhang met elkaar. Het vastgoed krijgt nieuwe functies of is geoptimaliseerd. Dat wat behouden kan blijven, wordt hergebruikt. Waar gesloopt moet worden, wordt gekeken naar een zo passend mogelijke oplossing die een bijdrage levert aan het gehele gebied en past bij het concept van community wonen in het groen. We kijken op bepaalde plekken ook wel bewust naar sloop als we meer woningen kunnen toevoegen of de kwaliteit van een gebied veel beter kunnen maken.

"Het huidige energievraagstuk is straks opgelost met ‘buurtopwekpunten’ die met elkaar in verbinding staan, waardoor er altijd voldoende energie op voorraad is"

Wat moeten we morgen anders doen?

Het huidige proces moet echt anders. Stoppen met aanbesteden op prijs maar samenwerken aan innovaties en diensten voor de toekomst. De keten aan tafel halen en kijken hoe we belemmeringen weg kunnen nemen. En daarbij niet alleen lokaal kijken, maar groter.

Je ziet nu dat we met de ontwikkelingen naar duurzame oplossingen vaak op verschillende plekken het wiel uitvinden, terwijl er veel meer kennis gedeeld kan worden. Omdat de hele keten nog niet hierop is ingericht en dus nog niet gewend is aan samenwerken, zie je dit. Er is een begin, maar het kan veel gestructureerder. Dit heeft veel tijd nodig, maar het is belangrijk om te gaan denken vanuit het geheel en het klimaat en niet alleen vanuit alle individuele, veelal commerciële, gedachten.

Welke rol heeft Parteon daarin en wat kan NRP betekenen?

Parteon is op zoek naar samenwerkingen en wil integraal werken. Wij geloven erin dat we van product naar dienst gaan. We hebben de Bouwstroom Noord Holland opgezet omdat we geloven in een andere manier van werken.

NRP heeft een belangrijke rol in dit verhaal om te kijken wat we vanuit een integrale benadering met de bestaande voorraad kunnen doen en wat daar de bijdrage van kan zijn.

 

Parteon is een corporatie in Zaanstad en heeft ruim 16.000 woningen. De afgelopen jaren stonden in het teken van terug naar de kern, naar het domein wonen voor mensen die niet op eigen kracht in hun huisvesting kunnen voorzien.

Lees ook

Een uitgave van NRP Academie