Niels Kempen

project manager
Sto Isoned

in gesprek met

Mirjam Reijnen-Puijker

marketing manager
Sto Isoned

Niels Kempen

project manager
Sto Isoned

in gesprek met

Mirjam Reijnen-Puijker

marketing manager
Sto Isoned

Gezonde gebouwen als uitgangspunt

Hoe ziet de bouwwereld eruit in 2050?

In 2050 is de gebouwde woningvoorraad energieneutraal én heel fors gegroeid. Dat is een stevige, dubbele ambitie. In het huidige tempo is dit een doel dat we in 2050 niet gaan halen. De markt zit niet stil, maar opschalen is noodzakelijk door het inrichten van nóg meer slimme oplossingen, gezamenlijk gerealiseerd door zowel vraag- als aanbodzijde. Met name op het gebied van industrialisatie, waaronder modulaire en prefab bouwelementen en digitalisering (zoals BIM) of door op te schalen in bijvoorbeeld demontabele en circulaire oplossingen, heeft de markt de kans op te versnellen.

Het is een forse opgave waar we aan werken. Tot 2030 moeten er 900.000 nieuwbouwwoningen worden gebouwd, dat zijn 150.000 extra woningen boven op de centrale ambitie. Een ambitieuze opgave die niet in één klap gehaald kan worden, maar waar vanuit een centrale rol voor de bouwer in ketensamenwerking aan gewerkt moet worden. De energietransitie maakt onderdeel uit van deze ambitieuze opgave. Met het wettelijk vastleggen van de energieprestatie middels BENG is opnieuw een stap in de juiste richting gezet, hoewel we richting 2050 natuurlijk veel verder moeten denken dan het wettelijk minimum.

De huidige schaarste maakt de behoefte aan het bewust omgaan met onze bronnen nogmaals duidelijk. In een duurzaam gebouwde omgeving komen veel aspecten samen. Het draait om de techniek in een gebouw en de beleving van de gebruiker. Gezonde gebouwen als uitgangspunt, dán creëren we gebouwen die het milieu zo min mogelijk belasten en realiseren we een comfortabele omgeving voor de gebruikers. Zowel nu als in de toekomst. Door ketensamenwerking kan de sector de cirkels van ontwerp en creatie sluiten en optimaal gebruik maken van de huidige, beschikbare materialen vanuit verschillende bronnen. Circulair bouwen gaat veel verder dan het hergebruik van materialen of focussen op losmaakbaarheid; we moeten de focus leggen op de essentie van een gebouw zonder schuldgevoel.

Een belangrijke stap in de verduurzaming van Nederland en de bijbehorende toepassingen die voorhanden zijn, is anders denken in gevelbekleding. In 2050, of liever eerder, bestaat de baksteen niet meer. Traditionele gevelbekleding zal plaatsmaken voor materialen die passen in de circulaire economie en die een positief effect hebben op het milieu. De baksteen wordt ingehaald door gevelstrips. Met name de minerale gevelstrips vormen het straatbeeld van de toekomst. Met een minerale gevelstrip wordt een volwaardig metselwerkuiterlijk bereikt, terwijl de carbon footprint nog geen 20% is ten opzichte van een traditionele, gebakken gevelbekleding.

Bouwmaterialen worden vervangen door slimmere en beter toepasbare en op elkaar afgestemde systemen. Ook kijken we anders naar bijvoorbeeld de toepassing van hout en de beschikbaarheid daarvan: producten uit andere branches worden geïntegreerd in bouw en we treffen steeds meer nieuwe producten aan. Denk aan (nieuwe) varianten of toepassingen van polyester, biobased varianten, vormen van composietmaterialen. Soms is het business model nu niet sluitend, maar dat kan in de toekomst veranderen. Een belangrijk onderdeel daarvan is het inzetten van resources op R&D, waarin de eerste stap het omdenken is: rethink en redesign huidige processen en producten.

Wat voor rol speelt het bestaande vastgoed daarin?

Het grootste deel van het bestaande vastgoed zal nieuw of vernieuwd zijn tegen die tijd, passend bij de huidige en toekomstige wensen en eisen. Particulier bezit, waaronder VvE's, zijn het meest kwetsbaar en zal achterlopen op de rest. Nut en noodzaak van de kosten van herstel en vernieuwing blijft een discussie. Deels kunnen hier stappen worden gemaakt door het inzetten van wet- en regelgeving in combinatie met het beschikbaar stellen van financiële middelen. Veel VvE's zullen op enig moment geen bestaansrecht meer hebben. Een hergroepering waar professioneel eigenaarschap beschikbaar is, bijvoorbeeld via een stichting, kan een uitkomst bieden. Je hebt bepaalde volume en omvang nodig om aan te haken op de ontwikkeling van nieuwe normen en wet- en regelgeving.

Als we kijken naar de energieoplossingen in het bestaande vastgoed, dan zijn er op dit moment heel veel nieuwe ontwikkelingen. Als de juiste techniek met de juiste mindset wordt ingezet, dan kunnen we echt stappen maken komende decennia. Gebouwen maakt QBuild zo dat lekkage van warmte nauwelijks meer plaats kan vinden, de energie wordt op de gebouwen of in de omgeving opgewekt of hergebruikt. De opslag van deze energie wordt wel cruciaal. Voor de dag- en nachtsituatie zal dat vooral via nog te plaatsen accu's gaan plaatsvinden, voor zomer en winter zullen vooral nieuwe technieken worden ontwikkeld. Daarnaast gaat er heel veel energie verloren bij het produceren van bouwmaterialen. Hoe de leveranciersbranche overgaat op duurzame energie is vaak nog onbekend, maar mogelijk gaat waterstof een rol spelen. Op dit moment is de balans tussen duurzame bronnen en de back-up daarvan nog onvoldoende, we hebben met elkaar dus nog een hele weg te gaan.

"Met gezonde gebouwen als uitgangspunt creëren we gebouwen die het milieu zo min mogelijk belasten en realiseren we een comfortabele omgeving voor de gebruikers"

Wat moeten we morgen anders doen?

Ons bestaande vastgoed heeft een belangrijke functie op korte, middellange en lange termijn. Door opnieuw naar de functie van bestaand bezit te kijken en hier passende transformaties op toe te passen, kan snel een antwoord gegeven worden op de huidige woningnood. De woningnood brengt ook vraagstukken met zich mee, waaronder betaalbaarheid, maar ook klimaat. Gezamenlijk staan we als sector voor grote veranderingen in de maatschappij die invloed hebben op deze factoren. Het is tijd voor hernieuwde aandacht voor bestaand vastgoed, waarin buurten en wijken weer opleven door een transformatie en een tweede of soms derde ‘leven’ krijgen. Renovatie en transformatie past daarmee ook goed in de circulaire economie: het hergebruik van bestaande gebouwen reduceert onder andere het aantal bouwmaterialen en transportbewegingen.

Daarnaast kent Nederland op dit moment een ongekende omvang eenpersoonshuishoudens. De functie van bestaande woningen voor deze groep moet heroverwegen worden. Daarnaast heeft ook de coronapandemie daar een belangrijke rol in, waarbij de balans tussen wonen en werken een verandering teweeg heeft gebracht. Dat betekent dat er gezocht gaat worden naar oplossingen die het (binnenstedelijk) woonoppervlak optimaal benutten door te kijken en werken met verdichtingsmodellen en het toevoegen van bijvoorbeeld woningen van 50 m² en groter.

Duurzaam bouwen is het (her)gebruiken van de voorraad die er al staat, door bijvoorbeeld op te toppen, de hoogte in te gaan en herbestemming. Lichtgewicht constructies dragen bij aan de haalbaarheid van deze initiatieven.  

De keuzes die men nú maakt, moeten houdbaar zijn en mogelijkheid bieden om op verder te bouwen in de toekomst. Keuzes waar je later geen spijt van krijgt. Dit betekent dat nu renoveren vraagt om verder kijken dan de komende 10 jaar. Alleen dan bouw je aan een duurzaam gebouwde omgeving die jaren mee kan.

Welke rol heeft Sto Isoned daarin en wat kan NRP betekenen?

Sto heeft nu hoofdzakelijk een toeleverende rol, een producentenrol. We focussen ons op de sterktes, nieuwe vormen van materialisatie en zoeken waar we van toegevoegde waarde zijn. We zien het als onze missie om vernieuwing van materiaalgebruik breder in de markt zetten, om samen projecten te maken waar iedereen trots op is. Van ontwerper tot uitvoerende partij. Sto kan helpen bij het mainstream maken van initiatieven en ontwikkelingen van vormen van materialisatie. Wij kunnen scouten naar veelbelovende materialen en die helpen marktrijp te maken door ze te testen en verder te ontwikkelen. We helpen onze klanten op te schalen door ons meer te richten op prefabricage.

Hierbij heeft het NRP een sleutelrol. Door partner te zijn van het NRP kunnen wij ons netwerk bij de vastgoedsector en bij ontwikkelend en bouwend Nederland verbreden en onze kennis en duurzame geveltoepassingen delen. Want kennis is macht, maar delen is onze kracht.

Sto Isoned is een specialist in buitengevelisolatiesystemen bij zowel nieuwbouw als renovatie die een positief effect hebben bij het besparen van energie.

Lees ook

Een uitgave van NRP Academie