Andre Hehemann

Projectmanager
Dura Vermeer

in gesprek met

Niels Bronkhorst

directeur onderhoud en renovatie
QBuild

Andre Hehemann

Projectmanager
Dura Vermeer

in gesprek met

Niels Bronkhorst

directeur onderhoud en renovatie
QBuild

Demontabel ontwerpen, creëren van hubs en accepteren van hergebruikte materialen

Hoe ziet de bouwwereld eruit in 2050?

Door de steeds schaarser wordende capaciteit en vakmanschap zullen we het in 2050 met minder specialisme en vakmanschap moeten doen. We worden gedwongen om meer te gaan standaardiseren en processen te automatiseren en digitaliseren. Het voordeel is dat we hierdoor dan ook sneller kunnen gaan produceren. Een groot deel (2/3) van de bestaande voorraad zal in 2050 serieus vernieuwd en/of getransformeerd zijn. Dat betekent dat 1/3 deel nieuw te bouwen voorraad benodigd zal zijn. Waar onvoldoende capaciteit is, komen vanzelf andere oplossingen. Woningen worden geprint en worden rechtstreeks vanuit de fabriek gemonteerd op de bouw. Onderhoudsvrije en -arme producten en elementen worden toegepast. Op dit moment hebben we al projecten met volledig afgemonteerde gevelelementen. Vaklieden krijgen de rol van herstel en onderhoud. En naar de toekomst toe zal een uitbreiding nodig zijn van montageploegen. We gaan steeds meer elementgericht werken, eerder vervangen dan ter plaatse repareren. Kapotte of slechte elementen komen terug bij de fabrikant waar ze verder circulair verwerkt worden. Door meer en meer montage gericht te ontwerpen zal een gebouw in de toekomst ook makkelijker uit elkaar te halen zijn en materialen te hergebruiken. We worden ons hier steeds bewuster van. 

De ontwikkeling van de grote binnensteden zal onverminderd doorgaan. Er zal steeds minder plaats zijn voor sociale wijken in het centrum van de stad. Of dat een goede ontwikkeling is, is maar de vraag, echter is deze ontwikkeling niet te stoppen. Neem bijvoorbeeld het centrum van Amsterdam. Het wordt langzamerhand een soort openluchtmuseum waar de oorspronkelijke bewoners niet meer wonen. Gezinnen zijn naar de flanken van de stad geduwd omdat een woning in Oud-West alleen nog maar voor tweeverdieners zonder kinderen te betalen is. Daarentegen kun je je ook afvragen of de bestaande gebouwen in het centrum nog wel voldoen aan de eisen van deze tijd en zijn de voorzieningen en woningen in de buitengebieden vaak prima op orde.

De bouwketen is nu al een aantal jaren in beweging en dan vooral om te kijken wie de grootste verantwoordelijkheid op zich weet te nemen. De eigenaar schuift het naar de markt en de markt schuift het weer terug. Een andere trend is dat door de verandering in de bouwkolom, bouwbedrijven steeds vroeger in het proces betrokken raken. Steeds minder partijen kunnen deze trend blijven volgen. Er zal weer integratie binnen de kolom gaan plaatsvinden. Of corporaties gaan onderhoudspartijen weer toevoegen als onderhoudsafdeling, of zij zullen zich nog meer in de regierol terugtrekken met een focus op strategisch en portefeuille beleid.

Als we kijken naar het klimaat, dan kunnen wij als QBuild zeker een belangrijke rol spelen. We kunnen proactief anders met grondstoffen en circulariteit omgaan om zodoende minder belastend te zijn voor onze aardbol. Daar zijn we volop mee bezig. Het is overigens wel een onderwerp waarop de hele keten in actie moet komen; demontabel ontwerpen, creëren van hubs, accepteren van hergebruikte materialen. Wij denken en doen hier graag aan mee. Al jarenlang zijn we onze processen steeds meer aan het digitaliseren. De volgende stap is het toepassen van sensoren in gebouwen waardoor conditiemeting met apps kan worden gemonitord.

Wat voor rol speelt het bestaande vastgoed daarin?

Het grootste deel van het bestaande vastgoed zal nieuw of vernieuwd zijn tegen die tijd, passend bij de huidige en toekomstige wensen en eisen. Particulier bezit, waaronder VvE's, zijn het meest kwetsbaar en zal achterlopen op de rest. Nut en noodzaak van de kosten van herstel en vernieuwing blijft een discussie. Deels kunnen hier stappen worden gemaakt door het inzetten van wet- en regelgeving in combinatie met het beschikbaar stellen van financiële middelen. Veel VvE's zullen op enig moment geen bestaansrecht meer hebben. Een hergroepering waar professioneel eigenaarschap beschikbaar is, bijvoorbeeld via een stichting, kan een uitkomst bieden. Je hebt bepaalde volume en omvang nodig om aan te haken op de ontwikkeling van nieuwe normen en wet- en regelgeving.

Als we kijken naar de energieoplossingen in het bestaande vastgoed, dan zijn er op dit moment heel veel nieuwe ontwikkelingen. Als de juiste techniek met de juiste mindset wordt ingezet, dan kunnen we echt stappen maken komende decennia. Gebouwen maakt QBuild zo dat lekkage van warmte nauwelijks meer plaats kan vinden, de energie wordt op de gebouwen of in de omgeving opgewekt of hergebruikt. De opslag van deze energie wordt wel cruciaal. Voor de dag- en nachtsituatie zal dat vooral via nog te plaatsen accu's gaan plaatsvinden, voor zomer en winter zullen vooral nieuwe technieken worden ontwikkeld. Daarnaast gaat er heel veel energie verloren bij het produceren van bouwmaterialen. Hoe de leveranciersbranche overgaat op duurzame energie is vaak nog onbekend, maar mogelijk gaat waterstof een rol spelen. Op dit moment is de balans tussen duurzame bronnen en de back-up daarvan nog onvoldoende, we hebben met elkaar dus nog een hele weg te gaan.

"We houden elkaar gevangen in een soort administratieve wurggreep gericht op de middelen en onvoldoende op het doel"

Wat moeten we morgen anders doen?

Continu in gesprek blijven met elkaar over wie welke verantwoordelijkheid in de bouwketen het beste op zich kan nemen. We moeten af van de KPI's en checklists. We houden elkaar gevangen in een soort administratieve wurggreep gericht op de middelen en onvoldoende op het doel. Het zijn oppervlakkige deelaspecten die uiteindelijk niet leiden tot het optimale resultaat. De bouwkolom is nog te traditioneel ingericht, er is teveel macht bij de opdrachtgever, althans daar wordt nog te vaak bewust of onbewust misbruik van gemaakt. De tijdelijkheid van samenwerkingen speelt hier ook een grote rol in. Hierdoor worden kaarten voor de borst gehouden en ontstaat risicomijdend gedrag bij de opdrachtnemer. Een kritisch gesprek moet gelijkwaardig worden gevoerd, er wordt nog teveel het machtsspel gespeeld. De opdrachtnemer gaat hierdoor op zoek naar de mazen in de wet en de opdrachtgever haalt niet het optimale uit de markt. De dreiging dat de samenwerking wordt opgezegd, leidt ertoe dat de opdrachtnemer de opdrachtgever teveel gaat ‘pleasen’. Op lange termijn is dit schadelijke zowel voor opdrachtgever als opdrachtnemer.

Mensen vinden samenwerken complex. Dit wordt vaak ook onderschat, delen is best lastig als je vindt dat vooral de ander moet delen. Ik ben overtuigd dat we in een transitiefase zitten; er zijn op dit moment nog veel techneuten in het proces aan het stuur. Het onderkennen dat samenwerken een continue inspanning vergt van alle partijen en het betrekken van meer niet-techneuten in het totale proces die verbindingen kunnen leggen, daar kunnen we morgen mee beginnen.

Welke rol heeft QBuild daarin en wat kan NRP betekenen?

QBuild zorgt ervoor dat gebouwen, voor wonen, leren, plezier, zorg en werk in stand blijven en worden vernieuwd naar de kwaliteit en standaard van vandaag en morgen en dat willen we blijven doen.

NRP kan de bedrijven voorspiegelen wat onze rol kan of zou moeten zijn, echter moeten wij als QBuild ook objectief kijken welke mogelijkheden we zelf hebben. Verder heeft je kwetsbaar op durven stellen de toekomst en heeft jezelf op de borst kloppen verleden tijd. Continu meten en beoordelen waar we toe in staat zijn en deze toegevoegde waarde in de keten inbrengen. NRP is een fantastisch platform om verbinding tussen partijen tot stand te brengen, er is ruimte voor nieuwe en afwijkende ideeën. We vinden het prettig als  NRP ons scherp houdt en op het juiste moment bestaande routines kan doorbreken.

 

QBuild is een dienstverlenende bouwonderneming en heeft zich gespecialiseerd in (bouwkundig) schadeherstel, onderhoud en renovatie. Opdrachtgevers zitten verspreid door het land en variëren van woningcorporaties tot zorginstellingen, onderwijsinstellingen, retailers, bedrijven, Vereniging van Eigenaren (VvE) en particulieren.

 

Lees ook

Een uitgave van NRP Academie