Trendboek
2021
NRP Academie

"Ik beproef de persoonlijke drive, nieuwsgierigheid, creativiteit en de wil om echt samen verder te komen in deze opgaven"

door

Bart Krol

voorzitter NRP

Voorwoord

Voor je heb je de tweede editie van het NRP Trendboek. Deze jaarlijkse uitgave voorspelt de trends en ontwikkelingen op het gebied van transformatie en renovatie voor de komende jaren, aan de hand van gesprekken tussen de cursisten van de NRP Academie en een visionair uit hun netwerk.

Ook deze editie is het weer bijzonder boeiend om de dagelijkse praktijk even achter ons te laten en een blik in de toekomst te werpen. Hoe moeten we volgens de visionairs met de bestaande gebouwde omgeving omgaan?

De interviews laten zien dat de voorhoede in transformatie en renovatie duurzaamheid als een integrale opgave beschouwt, waarbij niet alleen aandacht is voor energie en circulariteit, maar bijvoorbeeld ook voor betaalbaarheid en natuurinclusiviteit. Ik beproef de persoonlijke drive, nieuwsgierigheid, creativiteit en de wil om echt samen verder te komen in deze opgaven. Dat stemt mij bijzonder optimistisch over de toekomst.

Het is duidelijk dat de opgaven van morgen vragen om nieuwe inzichten, kennis en vaardigheden. Vanuit die gedachte heeft NRP in 2013, in samenwerking met TU Delft, de NRP Academie opgericht. Anno 2021 is die gedachte onverminderd belangrijk en blijft het cruciaal om jezelf te ontwikkelen. Ik ben dan ook trots dat we met de NRP Academie vastgoedprofessionals die kans bieden. Dit trendboek laat ook zien dat de NRP Academie niet alleen wat voor de cursist oplevert, maar ook voor het bedrijf. In januari 2022 start weer een nieuwe leergang. We hopen weer een mooie, nieuwe lichting ambitieuze vastgoedprofessionals te ontvangen! 

Dit trendboek draagt intussen hopelijk weer bij aan het verrijken van de ideeën en de kennis.

Veel leesplezier!

Bart Krol, voorzitter NRP

"Dit trendboek is weer een mooie bron van inspiratie die dankzij de NRP en NRP Academie tot stand is gekomen"

door

Vincent Gruis

Inleiding

Ook in het tweede trendboek hebben de deelnemers van de NRP Academie visionairs uit hun eigen organisatie of een partnerorganisatie geïnterviewd over de toekomst van de bouwwereld. Deze interviews vonden plaats aan de hand van vragen als hoe ziet de bouwwereld eruit in 2050, wat voor rol speelt het bestaande vastgoed daarin, wat moeten we morgen anders doen, welke rol heeft de eigen organisatie daarin en wat kan NRP hierbij betekenen? Het geeft weer een mooi overzicht van wat er op het netvlies staat van partijen die bezig zijn met het verduurzamen van de vastgoedvoorraad. En het tweede trendboek biedt de gelegenheid om te vergelijken met het eerste trendboek. Wat zijn de trends in de trends?

Alle geïnterviewden geven het belang aan van de bestaande voorraad. Deze hebben we steeds harder nodig en mede daardoor vindt er ook een herwaardering plaats van gebouwen die we vorig jaar misschien nog saai vonden, zoals de portieketageflats. Wel wordt het einde van de baksteen voorspeld in dit trendboek, dus de schil ziet er mogelijk straks heel anders uit. Hoewel er ook alternatieven worden voorgesteld die er uitzien als baksteen, maar veel duurzamer zijn. NRP wordt bij deze ontwikkelingen belangrijker dan ooit. Partijen moeten elkaar bevruchten met ideeën en inspiratie om de ingewikkelde verduurzamingsopgave ook duurzaam uit te kunnen voeren. En misschien betekent dat juist wel versimpelen van de oplossingen en de ketens daarachter, zoals ook wordt gesuggereerd in sommige interviews. Dit trendboek is in ieder geval weer een mooie bron van inspiratie die dankzij de NRP en NRP Academie tot stand is gekomen. Ik kijk vast uit naar de derde editie.

Het antwoord op die laatste vraag is dat veel thema’s van de eerste editie weer terugkomen. Verwachtingen zijn onder meer een toenemende industrialisatie, het nog beter benutten van de mogelijkheden van digitalisering en data, en het toepassen van circulaire principes bij bouwen en renoveren. Het zou ook raar zijn als de verwachtingen in één jaar 100% gedraaid zouden zijn. Zo snel verandert de bouw niet, weten we allemaal, met of zonder een Coronacrisis achter de rug. Het is wel interessant dat deze deelnemers veel optimistischer (of in ieder geval minder sceptisch) zijn over de mogelijkheid van de bouwsector om te veranderen. Misschien heeft het ermee te maken dat we de noodzaak om zaken duurzamer aan te pakken nog sterker voelen. En dat we nog meer (h)erkennen dat we echt anders moeten gaan werken, als we de omvangrijke bouw- en verduurzamingsopgave met elkaar willen combineren. Wat dat betreft is het interessant dat veel meer dan vorig jaar het belang van ‘natuurinclusiviteit’ wordt benadrukt en dat er naast ‘high tech’ productie ook gestreefd wordt naar ‘low tech’ verduurzaming. Dat laatste is ontzettend belangrijk. De analyse ‘Een circulaire energietransitie’ wijst uit dat als wij de energietransitie gaan vormgeven met windmolens, zonnepanelen en batterijen, wij alleen in Nederland in sommige scenario’s in 2040-2050 al 25% van de wereldproductie van bepaalde zeldzame metalen nodig hebben [bron]. Dat sommetje komt nooit uit. We moeten dus (nog) meer inzetten op biobased isoleren in combinatie met het opnieuw toepassen van oude wijsheden (zie bijvoorbeeld interview van René Verhoof met Stijn van der Weegen).

Alle geïnterviewden geven het belang aan van de bestaande voorraad. Deze hebben we steeds harder nodig en mede daardoor vindt er ook een herwaardering plaats van gebouwen die we vorig jaar misschien nog saai vonden, zoals de portieketageflats. Wel wordt het einde van de baksteen voorspeld in dit trendboek, dus de schil ziet er mogelijk straks heel anders uit. Hoewel er ook alternatieven worden voorgesteld die er uitzien als baksteen, maar veel duurzamer zijn. NRP wordt bij deze ontwikkelingen belangrijker dan ooit. Partijen moeten elkaar bevruchten met ideeën en inspiratie om de ingewikkelde verduurzamingsopgave ook duurzaam uit te kunnen voeren. En misschien betekent dat juist wel versimpelen van de oplossingen en de ketens daarachter, zoals ook wordt gesuggereerd in sommige interviews. Dit trendboek is in ieder geval weer een mooie bron van inspiratie die dankzij de NRP en NRP Academie tot stand is gekomen. Ik kijk vast uit naar de derde editie.

Vincent Gruis
Hoogleraar TU Delft

Een blik op de toekomst van transformatie en renovatie aan de hand van 12 gesprekken.

door

NRP Academie deelnemers

en visionairs binnen hun netwerk.

Een uitgave van NRP Academie